Archiprix 2026 winnaars bekendgemaakt
Twist and Shout | Archiprix 2026 presenteert de vijf bekroonde projecten
Op 13 juni 2026 vond de prijsuitreiking van Archiprix 2026 plaats in het Keilepand in Rotterdam. Archiprix presenteert jaarlijks de nieuwste generatie afgestudeerde ontwerpers van de Nederlandse masteropleidingen architectuur, stedenbouw, interieurarchitectuur en landschapsarchitectuur. Voor deze editie vormden de begrippen Twist en Shout het uitgangspunt. Volgens de jury weerspiegelen deze woorden de tweedeling die zichtbaar was in de 26 genomineerde projecten: enerzijds de twist van het oprekken en doorbreken van de grenzen van het vakgebied, anderzijds de shout die oproept tot systeemverandering en meer maatschappelijke betrokkenheid vanuit ontwerp.
De jury kende eerste prijzen toe aan Magdalena Salinas (With Salt it Hurts, With Salt it Heals) en Robin van Vemde (Rariteitenkabinet), en tweede prijzen aan Helena Fernandes De Raeymaeker (Kikanzu Cambamba), Lilli Malou Selcho (Of Water and Matter), en Cédric Dries (BX Nord).
Eerste Prijzen
Magdalena Salinas | With Salt it Hurts, With Salt it Heals | Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, Den Haag
With Salt it Hurts, With Salt it Heals onderzoekt de impact van lithiumwinning op Salar de Rincón, een zoutvlakte in de Argentijnse Puna-regio binnen de zogeheten Lithiumdriehoek. Op basis van diepgaand veldonderzoek maakt Magdalena met haar project de ecologische en sociale gevolgen van deze extractieve industrie zichtbaar. Het onderzoekt legt in het bijzonder de nadruk op waterverbruik, zoutafval en de effecten op lokale gemeenschappen. Magdalena vertaalt deze complexe problematiek naar een poëtische landschappelijke installatie die de verborgen ontginningsprocessen ervaarbaar maakt en tegelijkertijd water opvangt en hergebruikt. De jury is in het speciaal onder de indruk van de manier waarop grondig onderzoek is omgezet in een krachtig en esthetisch ontwerp dat natuur, cultuur en landschap met elkaar verbindt. Hierdoor draagt het project bij aan het debat over de geopolitieke, ethische en ecologische vraagstukken rond de energietransitie.
Robin van Vemde | Het Rariteitenkabinet | ArtEZ, Arnhem
Het Rariteitenkabinet onderzoekt hoe architectuur, door middel van narratief, fictie en verbeelding, een tegengewicht kan bieden aan de rationele en functionele benadering die de hedendaagse gebouwde omgeving domineert. Geïnspireerd door magisch realisme, surrealisme en mythologie ontwikkelt Robin met zijn project een alternatieve ontwerpvisie waarin verwondering, zintuigelijke ervaring en het onderbewustzijn centraal staan. In Brussel, symbool van Europese regelgeving en bureaucratie, verbeeldt het ontwerp een fictieve, metafysische wereld waarin realiteit en fantasie samenvloeien. De jury prijst de uitzonderlijke kwaliteit, consistentie en rijkdom van het ontwerpend onderzoek, evenals de speelse benadering van een politiek beladen locatie. Met zijn nadruk op verbeeldingskracht en mentale ruimte levert het project een waardevolle en moedige bijdrage aan het actuele architectuurdebat.
Tweede Prijzen
Helena Fernades de Raeymaeker | Kikanzu Cambamba | Academie van Bouwkunst, Amsterdam
Kikanzu Cambamba onderzoekt Luanda als een dynamische stad waar informele stedelijke structuren en het dagelijks leven op straat een sterke ruimtelijk en sociale kracht vonden. Cambamba-rivier, als centrale levensader, brengt zowel leven, als klimaatuitdagingen zoals wateroverlast, hittestress en vervuiling met zich mee. Vanuit deze context richt Helena zich op klimaatadaptatie en het versterken van de lokale gemeenschap in de wijk Cassequel. Dit doet zij door het herdenken van rivierbeddingen als productieve landschappen met kleinschalige akkers die voedselproductie stimuleren en een belangrijke rol geven aan met name vrouwen en lokale scholen. Deze nieuwe groenstructuur verbindt bestaande rivierlijnen met omliggende wijken en parken, en fungeert tegelijk als klimaatbuffer en drager van een veerkrachtige stedelijke economie. De jury is onder de indruk van het zorgvuldige vooronderzoek, de consistente visuele taal en de organisatorische aanpak van de ontwerper, die het project niet alleen overtuigend onderbouwt, maar ook sterk verankert in de lokale context van Luanda.
Lilli Malou Selcho | Of Water and Matter | Technische Universiteit, Delft
Of Water and Matter beschouwt post-extractieve landschappen, zoals het voormalige bruinkoolgebied in West-Duitsland dat transformeert tot een merenlandschap, niet als ecologische schadepost maar als dynamische systemen van chemische en geologische processen. In plaats van verontreiniging te isoleren of saneren, onderzoekt Lilli hoe vervuilde bodem en waterstromen door mijnbouw nieuwe relaties vormen. De chemicaliën, grondwaterstromen en restmaterialen zoals vliegas en klei die hierbij vrijkomen, worden ingezet als bouwstenen voor landschappelijke installaties en nieuwe ecologische structuren. Deze benadering ziet vervuiling als een actieve motor voor een andere, eigentijdse natuur die zich ontwikkelt binnen cycli van transformatie en uitwisseling. De jury waardeert de consistente materialiteit van het onderzoek en de speculatieve kracht ervan. Of Water and Matter zet bestaande denkbeelden over natuur en herstel ter discussie en wist de sporen van een post-mijnbouwlandschap niet uit, maar maakt ze juist zichtbaar en betekenisvol voor de toekomst.
Cédric Dries | BX Nord | Academie van Bouwkunst, Maastricht
BX Nord vertrekt vanuit de stationslocatie Brussel-Noord, waar het spoorviaduct een scherpe ruimtelijk en sociale scheiding veroorzaakt tussen een kwetsbare volkswijk en een zakendistrict met anonieme hoogbouw. Als reactie hierop heeft Cédric een verassend voorstel ontwikkeld om onder het verhoogde spoor een verlaagd publiek zwembad te realiseren. Dit zwembad is aangevuld met functies zoals een tribune en een skatepark, met als doel beide stadsdelen fysiek en sociaal met elkaar te verbinden. Het bestaande station en de robuuste beton- en staalstructuur van de omgeving worden daarbij consequent doorgezet, wat resulteert in uitgesproken, brutalistische ruimtes en een sterk gelaagde ruimtelijke ervaring. De jury was direct gecharmeerd over de rijkdom aan schetsen, maquettes en visualisaties die het project ondersteunen en spreekt waardering uit voor de zorgvuldige uitwerking van routing, situering en programmatische complexiteit. Tegelijkertijd roept de intense ruimtelijkheid vragen op over de balans tussen confrontatie en verbinding, maar overtuigt het project door de doordachte manier waarop het de complexe context van het station als zowel mobiliteitsknooppunt als plek van sociale spanning omarmt.
Twist and Shout
De jury, bestaande uit Anne Loes Nillisen, (Defacto Urbanism), Job Floris, (MONADNOCK), Lieke Jildou de Jong (Landscape Collected), Marc Schoonderbeek (Borders & Territories, TU Delft) en Nima Morkoç (Ha-Ha design). Onder leiding van voorzitter zonder stem Saskia van Stein, en projectleider Charlotte Meijssen, en ondersteund door schrijver van het juryrapport Anne Hoogewoning, waardeert de jury vooral de projecten waarin de thema’s Twist en Shout samenkomen en die complexe ruimtelijke, ecologische en sociaal-politieke vraagstukken onderzoeken. De bekroonde ontwerpen bieden nieuwe perspectieven op maatschappelijke verandering, verbinden zich met de bestaande omgeving en laten zien hoe verbeeldingskracht kan bijdragen aan een inclusieve en toekomstgerichte publieke ruimte.
