In de reflectie op de Ontwerp-Nota Ruimte ‘Richting geven en wendbaar blijven’ roept het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs (CRa) het kabinet en Tweede Kamer op de Nota als belangrijk ruimtelijke ordeningsinstrument te omarmen en in te zetten. Een noodzakelijke volgende stap is het bij elkaar brengen van sectorale uitdagingen, conflicterende belangen af te wegen en te zorgen dat nationale keuzes aansluiten bij regionale en bij Europese opgaven en kansen. Shera van den Wittenboer, bestuurslid NVTL, heeft als Adviseur Landschap en Erfgoed bij het CRa meegeschreven aan de reflectie:

“De Ontwerp-Nota Ruimte markeert een belangrijk moment: na een periode van relatieve afwezigheid neemt het Rijk opnieuw regie op de ruimtelijke ordening. In een tijd waarin grote opgaven samenkomen – klimaatverandering, woningbouw, energietransitie en veranderingen in landbouw en economie – is zo’n nationaal kader onmisbaar. De Nota laat zien dat keuzes nodig zijn over hoe, waar en waaraan ruimte wordt gegeven, en dat daarvoor verder vooruit moet worden gekeken dan de gebruikelijke beleidscycli.

Tegelijkertijd ontstaat deze nieuwe rijksregie in een andere context dan bij eerdere ruimtelijke nota’s: Schaarste aan ruimte, energie, water, arbeid en grondstoffen begrenst de bandbreedte van keuzes, terwijl onzekerheden – zoals zeespiegelstijging of demografische ontwikkelingen – vragen om flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Dat betekent dat een Nota Ruimte niet alleen richting moet geven, maar ook moet kunnen omgaan met onzekerheid. In plaats van één vast toekomstbeeld vraagt de huidige tijd om een instrument dat koersvastheid combineert met wendbaarheid. Dat vraagt om een cultuur van adaptatie: nu handelen, maar tegelijkertijd blijven leren, bijsturen en vooruitdenken richting de lange termijn.”