Oproep PLAIA Vragenlijst over AI en ontwerp
Hoe verandert AI het vakgebied van de ruimtelijk ontwerper?
Voor het onderzoeksproject PLAIA onderzoeken TU Delft, Erasmus Universiteit Rotterdam en een aantal ontwerpbureaus hoe ruimtelijk ontwerpers omgaan met zogenoemde ‘soft values’ in ontwerp en hoe AI daarbij kan ondersteunen. Verzoek is de vragenlijst in te vullen om daarmee bij te dragen aan dit onderzoek.
Er zijn twee soorten vragenlijsten; een korte en een uitgebreide variant. Graag in elk geval de korte vragenlijst invullen. En indien u wat meer tijd heeft, graag ook de lange lijst waarin enkele ontwerpscenario’s aan bod komen.
PLAIA onderzoekt met steun van de rijksoverheid hoe kunstmatige intelligentie kan worden ingezet in architectonisch ontwerp zónder dat menselijke, sociale en culturele waarden uit beeld raken. In de huidige ontwerppraktijk worden AI en digitale modellen vooral gebruikt om technische prestaties te optimaliseren, zoals energieverbruik, constructie of efficiënt ruimtegebruik. Zogeheten ‘soft values’ – zoals ruimtelijke beleving, identiteit, oriëntatie, welzijn en sociale verbondenheid – zijn moeilijk te kwantificeren en blijven daardoor vaak buiten deze digitale processen.
Het project richt zich op de vraag hoe deze soft values toch systematisch kunnen worden meegenomen in AI-gestuurde ontwerpprocessen. PLAIA brengt kennis uit verschillende disciplines samen, waaronder architectuur, computerwetenschap, cognitieve psychologie en sociale wetenschappen.
Binnen het project wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een gedeeld begrippenkader, het in kaart brengen van bestaande en ontbrekende datasets, en het formuleren van methodes en randvoorwaarden voor verantwoord gebruik van AI in architectuur, stedenbouw, landschap en interieurarchitectuur. Daarbij staat niet vervanging van de ontwerper centraal, maar ondersteuning: AI als ‘co intelligentie’ die ontwerpbeslissingen verrijkt in plaats van overneemt.
Hoe meer architecten, stedenbouwkundigen, landschaps- en interieurarchitecten reageren, hoe scherper het beeld dat hieruit ontstaat en hoe groter de invloed van de praktijk op de richting die dit onderzoek, en uiteindelijk het vak, opgaat. Begin 2027 worden de resultaten bekend gemaakt.
Inhoudelijke vragen hierover kun je stellen bij PLAIA zelf (a.m.e.sattler@tudelft.nl).
